Welke uitvoering van een werktafel past bij jouw werkplek?

De keuze voor een werktafel begint vaak bij de manier waarop je de tafel gebruikt op de vloer. Soms is een vaste opstelling het prettigst, omdat de tafel altijd op dezelfde plek blijft staan en onderdeel wordt van een vaste werkroute. In andere situaties is een werktafel met wielen juist handiger. Dat geldt bijvoorbeeld wanneer je producten, bakken of onderdelen tussen afdelingen verplaatst of een werkplek snel anders wilt indelen. Dat zijn onze zogehete verrijdbare werktafels. Huvema positioneert werktafels binnen de werkplaatsinrichting als aparte oplossing naast werkbanken en verrijdbare werkbanken.

Daarnaast tellen de afmetingen en de belastbaarheid mee. De breedte van het blad bepaalt hoeveel ruimte u heeft om spullen neer te leggen of handelingen uit te voeren. De diepte speelt vooral een rol wanneer je met grotere producten werkt of meer overzicht op het oppervlak wilt houden. Ook het draagvermogen verdient aandacht. Een tafel voor lichtere voorbereidende taken vraagt iets anders dan een opstelling die dagelijks gewicht moet dragen. Het werkblad zelf maakt ook verschil. Het soort werkblad hangt af van het gebruik. Voor inpakwerk of controle telt vooral een praktisch oppervlak. Bij zwaarder werk is een steviger blad geschikter.

Verschil tussen een werktafel op de werkvloer en in andere ruimtes

Een werktafel op de werkvloer heeft een ander doel dan een tafel op kantoor of in de horeca. In een bedrijfsomgeving draait het om praktisch gebruik, een bruikbaar werkoppervlak en een opstelling die past bij het tempo van het werk. Op kantoor ligt de nadruk eerder op zitten, beeldschermwerk en overleg. In de horeca speelt weer iets anders, zoals voorbereiding, uitgifte of bediening.

Het verschil ziet je vooral terug in het gebruik:

• Werkvloer: voor sorteren, controleren, verpakken en klaarleggen
• Kantoor: voor administratie, overleg en computerwerk
• Horeca: voor voorbereiding, uitgifte of ondersteuning van bediening
• Werkplaats of hal: gericht op bereikbaarheid, belasting en dagelijks gebruik

Elke ruimte vraagt dus om een andere functionaliteit. Soms kan ook het design belangrijk zijn als klanten of gasten in eenzelfde ruimte ontvangen worden. Dus besef altijd goed wie ermee moet werken en door wie kan de tafel gezien worden.

De rol van een werktafel in de dagelijkse werkplaatsroutine

Laat je inspireren door een voorbeeld hoe het kan gaan op de werkplaats.

Aan het begin van de werkdag gaat op de werkvloer het licht aan en komt de werkplaats stap voor stap op gang. Op de werktafel worden de eerste onderdelen klaargelegd voor controle, sortering of voorbereiding. Daarnaast staat de werkbank klaar voor het zwaardere en meer vaste werk, zoals montage, demontage of een reparatie die meer druk op het oppervlak vraagt. Aan de wand hangt een gereedschapsbord met veelgebruikte sleutels en tangen op vaste plekken, zodat monteurs zonder zoeken kunnen doorwerken. In de ladekast liggen klein materiaal, ringen, bouten, moeren en klemmen netjes verdeeld, terwijl een opslagkast grotere spullen en voorraad uit het zicht en geordend bewaart.

Naarmate de dag vordert, krijgt iedere plek in de werkplaats zijn eigen rol. Een monteur haalt een onderdeel uit de opslagkast, legt het op de werktafel voor controle en loopt daarna door naar de werkbank voor de daadwerkelijke bewerking. Ondertussen wordt op het tekenbord een schema of technische notitie geraadpleegd om maten of aansluitingen te controleren. Op een werkrooster staat duidelijk welke klussen op de planning staan en wie waarmee bezig is. Dat geeft overzicht in de ruimte en helpt om het werk goed te verdelen. Alles heeft zijn vaste plaats, waardoor de werkdag niet rommelig voelt maar logisch in elkaar grijpt.

Aan het einde van de dag laat die inrichting opnieuw zijn waarde zien. Gereedschap gaat terug naar het bord, klein materiaal verdwijnt weer in de laden en onderdelen die nog niet klaar zijn krijgen een nette plek op of naast de werktafel. De werkplaats wordt schoongemaakt voor de volgende klus en het roosterbord laat zien wat gereed is en wat morgen als eerste opgepakt wordt. Een goede werkplaatsinrichting maakt het verschil tijdens de dag. Je werkt sneller, houdt meer overzicht en voorkomt dat spullen blijven rondzwerven.

Praktische eisen en checklist voor het kiezen van een werktafel

Een goede tafel moet passen bij het werk dat erop gebeurt en bij de manier waarop medewerkers die plek gebruiken. Vanuit arbo-oogpunt is vooral van belang dat de werkplek volgens ergonomische beginselen wordt ingericht. Voor staand werk geeft het Arboportaal aan dat de werkgever de werkplek zo moet inrichten dat die aan ergonomische beginselen voldoet en dat de risico’s ook in de RI&E moeten worden meegenomen. Voor een sta-werkplek kijken we naar de praktische richtlijn van een werkblad op ongeveer ellebooghoogte.

Let bij de keuze daarom op deze punten:

• Werkhoogte: Kies een hoogte die past bij de handelingen op de tafel. Voor een sta-werkplek noemt het Arboportaal ellebooghoogte als praktische richtlijn.
• Afwisseling in werkhouding: Staand werken hoeft niet de hele dag aaneengesloten te gebeuren. Het advies is advies is om niet langer dan een uur achter elkaar en niet langer dan vier uur per dag staand te werken.
• Ruimte op en rond het blad: De tafel moet groot genoeg zijn voor de handelingen die erop plaatsvinden, zonder dat medewerkers gedwongen worden in een onhandige houding te werken. Dat volgt uit het uitgangspunt dat de werkplek ergonomisch ingericht moet zijn.
• Verstelbaarheid waar nodig: Werken meerdere mensen aan dezelfde plek of wisselen de taken regelmatig, dan is een verstelbare opstelling vaak logischer dan een vaste maat. Een werkplek moet aansluiten op de activiteiten die daar plaatsvinden.
• Plaats in het werkproces: De tafel moet logisch staan ten opzichte van aanvoer, opslag en doorstroom. Dat helpt om onnodig reiken, draaien en verplaatsen te beperken, wat aansluit op het ergonomisch inrichten van de werkplek.
• Meenemen in de RI&E: Wanneer er risico’s zijn op fysieke belasting, moeten die volgens het Arboportaal terugkomen in de RI&E en het plan van aanpak.

Een werktafel die goed aansluit op de handelingen van de dag werkt gezonder en past ook beter binnen een arbo-technisch verantwoorde werkplek.